Wetgeving voor de opslag van lithium batterijen
Er is geen wet die een accukluis voorschrijft. Wel zijn er richtlijnen voor de opslag van lithium batterijen en accu’s, die beschrijven hoe je ze veilig opslaat, en verzekeraars die daar steeds vaker naar vragen.
Kort samengevat: VDMA 24994 test accukluizen op een brand die binnenin ontstaat, PGS 37-2 beschrijft in Nederland hoe je accu’s opslaat, en EN 14470-1 gaat over kasten voor brandbare vloeistoffen, niet over accu’s.
Waarom er richtlijnen kwamen
Het aantal incidenten waarbij lithium-ion accu’s van e-bikes en accugereedschap tijdens het opladen spontaan in brand vliegen neemt toe. Zo’n thermal runaway gaat gepaard met hevige vlammen, dikke rookontwikkeling en aanzienlijke schade.
Lange tijd was er geen enkel document dat beschreef waaraan de opslag van die accu’s moet voldoen. Met de publicatie van de VDMA 24994-norm in augustus 2024 is er een branchebreed kader gekomen, dat tevens de opmaat is naar een Europese EN-norm.
Drie documenten, drie onderwerpen
VDMA 24994 is de norm voor accukluizen. Zij test wat er gebeurt als een accu binnenin de kast in brand vliegt: blijven de deuren dicht, blijft de buitenkant onder de grenswaarde, worden de rookgassen afgevoerd.
PGS 37-2 is de Nederlandse richtlijn voor de opslag van lithium-ion batterijen. Zij beschrijft de maatregelen rond de opslag: hoeveelheid, afstand, detectie en de kast zelf.
EN 14470-1 is de norm voor veiligheidskasten voor brandbare vloeistoffen, zoals verf en oplosmiddelen. Lithium-ion accu’s vallen er niet onder, ook al wordt de norm er vaak bij genoemd.
PGS 37-1 of PGS 37-2?
Deze twee worden het vaakst door elkaar gehaald. PGS 37-1 gaat over energieopslagsystemen: grote, aan elkaar gekoppelde batterijen die energie opslaan en teruggeven, zoals een buurtbatterij of een thuisbatterij. PGS 37-2 gaat over de opslag van losse accu’s en batterijen. Sla je accu’s op van e-bikes, accugereedschap, heftrucks of tuinmachines, dan is PGS 37-2 jouw document. In dit artikel staan de drempelwaarden en de uitzonderingen per situatie.
| PGS 37-2 | VDMA 24994 | EN 14470-1 | |
|---|---|---|---|
| Waar het over gaat | De opslag zelf: hoeveelheid, plaats, afstand, detectie en de kast | De accukluis als product, en hoe die wordt getest | Veiligheidskasten voor brandbare vloeistoffen |
| Opgesteld door | PGS-programmaraad, vastgesteld door het Bestuurlijk Omgevingsberaad | VDMA | CEN, de Europese normalisatie-organisatie |
| Vanaf wanneer het geldt | 333 kg per brandcompartiment, 1.000 kg voor kleine cellen, 30 kg bij beschadigde accu’s | Geen drempel: het gaat over het product, niet over de hoeveelheid | Geen drempel; de norm ziet op kasten tot 1 m³ |
| Welk brandscenario | Beschrijft maatregelen, test zelf niet | Een brand die binnenin de kast ontstaat, inclusief explosie | Brand van buitenaf |
| Brandwerendheid | 60 minuten, en 90 minuten zodra je in de kast oplaadt of beschadigde accu’s opslaat | Deuren blijven dicht, buitenkant onder de grenswaarde, geen vlammen naar buiten | Ingedeeld in typen naar brandwerendheid, gemeten van buiten naar binnen |
| Binnen of buiten | Aparte voorschriften voor binnen- en buitenopslag | Voor opstelling binnen | Voor opstelling binnen |
| Certificering | Niet vereist; het bevoegd gezag toetst de situatie | Ja, via een test bij een geaccrediteerd laboratorium. De SafetyFirst BS-serie is ECB.S-gecertificeerd | Ja, typekeuring, maar niet op accu’s |
| Status in Nederland | Vastgesteld op 12 december 2023, nog niet aangewezen in het Bal; verwacht in 2028. Wel BBT-informatiedocument in het Bkl en uitgangspunt voor de Arbeidsinspectie | Branchenorm en vertrekpunt voor de Europese EN-norm waaraan wordt gewerkt. PGS 37-2 bepaalt dat die Europese norm, zodra hij er is, Bijlage E vervangt | Geldige Europese norm, maar volgens PGS 37-2 niet direct van toepassing op accu’s: alleen de paragrafen over deuren en ventilatie gelden onverkort |
Een veiligheidskast is geen accukluis
Veel leveranciers van EN 14470-1 kasten stellen dat hun kast een accubrand aankan. Die kasten zijn echter ontworpen en getest op brand van buitenaf, niet op een brand die binnenin ontstaat, en accu’s vallen niet binnen de norm.
Dat is niet onze mening maar die van de richtlijn. PGS 37-2 schrijft in Bijlage E dat kasten volgens NEN-EN 14470-1 zijn getest op een brand van buiten naar binnen en daarmee “een andere functionaliteit” hebben, en dat die typetest niet geschikt is om te beoordelen hoe een kast zich houdt bij een thermal runaway, die van binnen naar buiten werkt, of bij de ontsteking van een explosief lucht-gasmengsel in de kast. De richtlijn wijst er meteen de uitweg bij aan: is er een erkende test uitgevoerd, dan kan in overleg met het bevoegd gezag maatwerk worden toegepast.
Dat verschil is niet theoretisch. Bij een thermal runaway loopt de druk in de kast in seconden op. Een kast die daar niet op gebouwd is, laat het los op het moment dat het erop aankomt. Waar je een kast op beoordeelt, en wat de woorden accukast, accukist en lithiumkast wel en niet zeggen, staat op de pagina brandwerende accukast of accukluis.
Hetzelfde incident, twee kasten. Dit is het verschil waar PGS 37-2 en VDMA 24994 over gaan.
In een veiligheidskast (EN 14470-1)
- De deuren klappen open door de druk
- Vlammen en giftige rookgassen slaan de ruimte in
- De buitenkant wordt heet en het vuur slaat over
- Niet getest op accu’s: de norm gaat over vloeistoffen
In een SafetyFirst accukluis (VDMA 24994)
- De deuren blijven gesloten, ook bij een explosie
- Rookgassen gaan via de afvoer naar buiten
- Alarm en stroomafschakeling bij rook of hitte
- Getest op precies dit scenario, ECB.S gecertificeerd
ECB.S gecertificeerd volgens VDMA 24994:2024-08De SafetyFirst BS-serie is getest door Gryfitlab, een ECB.S-geaccrediteerd laboratorium: een accupakket in thermal runaway, de deuren dicht, de buitentemperatuur ruim onder de grenswaarde van 150 °C en geen vlammen naar buiten. Lees het testrapport.
Wat verzekeraars vragen
Verzekeraars beoordelen of je het risico aantoonbaar beheerst. Een gecertificeerde accukluis is daarvoor het gebruikelijke bewijs, samen met afspraken over waar en wanneer er wordt geladen.
De SafetyFirst BS-serie heeft de goedkeuring van verzekeraars. Bespreek de exacte eisen altijd met je eigen verzekeraar; wij leveren desgevraagd het testrapport en het certificaat.
Hoe groot is je risico op accubrand?
Het laden van lithium-ion accu’s brengt risico’s met zich mee, zeker bij meerdere accu’s of laden zonder toezicht.
Vul de risicocheck in en je weet binnen 1 minuut hoe je ervoor staat. De uitslag verschijnt meteen op het scherm; de beoordeling met advies volgt per mail.
Veelgestelde vragen over regelgeving
Is een accukluis wettelijk verplicht?
Nee. Geen enkele Nederlandse of Belgische wet schrijft een accukluis voor. Wat wel geldt is de zorgplicht voor een veilige werkomgeving, en de richtlijn PGS 37-2 en de norm VDMA 24994 beschrijven hoe je daar invulling aan geeft. Verzekeraars stellen de eis in de praktijk vaak wel.
Voldoet een EN 14470-1 kast voor mijn accu’s?
Die norm gaat over kasten voor brandbare vloeistoffen en test brand van buitenaf. Een accubrand ontstaat binnenin. Een EN 14470-1 kast is dus niet getest op wat je wilt voorkomen; VDMA 24994 is dat wel.
Wat is het verschil tussen PGS 37-2 en VDMA 24994?
PGS 37-2 beschrijft in Nederland hoe je lithium-ion batterijen opslaat: hoeveelheden, afstanden, detectie en de plek van de opslag. VDMA 24994 beschrijft hoe de kast zelf wordt getest. Ze sluiten op elkaar aan: de richtlijn zegt wat je regelt, de test zegt wat de kast doet.
Komt er een Europese norm?
Daar wordt aan gewerkt, en VDMA 24994 is daarvoor het uitgangspunt. Zolang die Europese norm er niet is, is een test volgens VDMA 24994 door een geaccrediteerd laboratorium het beste bewijs dat er is.